Sorunların Tahkimde Çözümüne Yer Bırakmadan Önlenmesi
March 18, 2009
Tahkim, taraflar arasında çıkan uyuşmazlıkların devletin resmi yargı organları yerine, kendileri tarafından belirlenen hakemlerce çözümlenmesidir.
ÇİN’de sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklarda “tahkim” sıklıkla kullanılan bir yoldur.
Tahkime gitmek için uyuşmazlığın öncelikle usulüne göre düzenlenmiş bir sözleşmeden kaynaklanmış olması gerekliliği vardır. Diger taraftan, tahkim yolu taraflarin karşılıklı rızası ile mümkündür. Taraflar tahkim yolunu sözleşmede şart koşabilecekleri gibi, ileriki safhalarda karşılıklı rıza ile de tahkime götürebilir.
Ancak, tahkime başvuru aşamasına gelmeden evvel alınması gereken pek çok tedbir bulunuyor.
Önemli olan, uyuşmazlığın ortaya çıkmasını engelemek, zaman ve maliyet kayıplarını önlemektir.
Öncelikle sözleşme hükümleri, proforma fatura veya satış kontratında açık ve net biçimde belirlenmelidir. Akit tarafları, sözleşmeye konu olan mal ve nitelikleri, teslim ve ödeme şartları son derece açık ve dikkatli biçimde yazılmalıdır. Ayrica anlaşmazlık halinde iki taraf tarafindan da geçerli kabul edilerek, bu yazılı akitle birlikte başvuru yapılabilecek tahkim müessesesinin ismi “Çin Uluslararası Ekonomik ve Ticaret Tahkim Komisyonu (CIETAC)” ve detayları bir tahkim maddesi olarak belirtilmelidir.
Üretim ve yükleme aşamasının sözleşmeye uygunluğunun denetlenmesi ÇİN’de hayati bir konudur. Dolayısıyla burada hem üretim, hem de yükleme aşamalarında alıcı firmanın bizzat kendi uzmanlarına kontrol ettirmesi ya da kontrol işlemini Hong Kong SAR veya ÇİN’de yerleşik bulunan, ilgili konuda iştigal eden, uzmanlaşmıs bir Türk şirketi aracılıgıyla gerçekleştirmesi en doğru yol olacaktır.
Tekrar vurgulamakta fayda var ki, en önemli konu sorunların ortaya cıkmasını en baştan engellemek ya da azaltmaktır. En zor durum, gideceği noktaya ulaşmış, problemleri varış gümrüğünde veya alıcının malı gümrükten çekmesi sonrası anlaşıldıktan sonra ortaya çıkabilir. Mal bedeli, nakliye ücreti, gümrük harç ve vergileri ödenmiş bir ithlalat işlemindeki zarar çok büyüktür ve tüm zararın telafisi zordur. İstenen vasıfta olmadığı tespit edilen malın mahrecine iade işleminin getireceği ek nakliye, ödenmiş gümrük vergi, harç ve masrafların kaybı oluşacaktır ve ÇİN’deki tahkime gidilse bile bu kayıpların tamamının tazmin edilmesi hiç bir zaman mümkün olamayabilir veya 180 günü bulabilecek tahkim sürecinin karara bağlanması istenildiği kadar tatminkar olmayabilir. Ayrıca Tahkim komisyonunun verdiği karar kesin olmayıp, Çin mahkemelerine taraflardan birinin başvurması halinde tahkim sürecinin tekrardan başlatılmasına hükmedilebilir, bu da mahkeme sürecine 180 gün ilave edilmesi anlamı taşır.
Çin’de Krediler Hızla Artıyor
February 17, 2009
Çin bankalarının büyük altyapı projelerine katılma çabalarına bağlı olarak, Ocak ayında Çin’deki banka kredileri Ocak 2008′e göre %101′lik bir artış gösterdi. Çin bankalarının verdiği krediler, Ekim ayında 182 milyar Yuan (27 milyar $) olarak kaydedilirken, Ocak ayında 1.62 trilyon Yuan’a (237 milyar $’a) sıçradı ve Çin’in toplam likiditesi önceki yıla göre yaklaşık %20 arttı.
Birçok analist, kredilerdeki bu artışı, Çinli bankaların yol, demiryolu ve köprü gibi devlet altyapı projelerinin inşaatlarına fon sağlamaya yönelmelerine bağlıyor. Pekin hükümeti, Kasım ayında 586 milyar $’lık bir ekonomik teşvik paketi açıkladı ve enflasyonun kontrol altına alınmasıyla birlikte bankaları yeniden kredi vermeleri yönünde teşvik etti. Geçtiğimiz yılın Mart ayında %8.7′lik tepe noktasına ulaşan enflasyon oranı Ocak ayında %1 seviyesine indi.
Hükümetin teşvik paketi, altyapı projelerini efektif bir şekilde canlandırdı. Bu projeler, kısmen her bölgedeki holding şirketleri vasıtasıyla finanse ediliyor. Hükümet, tüm projelerin yaklaşık üçte biri için finansman desteği sağlayacak.
İhracatta Vergi İadeleri
February 16, 2009
ÇİN 2003 – 2007 arasında çift haneli rakamlarla büyüdü. 2007 yılında ise büyüme tavan yaparak %13′e çıktı.
Bu süreçte ortaya çıkan aşırı ısınma kaygılarıyla ÇİN hükümeti 2007′de bazı sektörlerde ihracatçıların vergi iadelerini tamamen kaldırırken, pek çoğunun iade oranlarını önemli ölçüde indirdi.
Ancak küresel krizin etkisini göstermesi ile birlikte vergi iade oranları arttırılmaya başlandı. Pek çok mal zincirini kapsayan vergi iade oranlarına dikkat gösterilmesini tavsiye ediyoruz. Çünkü ithal edilen mallarda vergi iadesi fabrikaların ve dolayısıyla ithal edilen ürünlerin maliyetini düşünüyor.
Vergi iadesi konusunda sektörünüzle ilgili bilgi almak bize ulaşabilirsiniz.
Çin Çelik Devi Fiyatları Arttırıyor
January 30, 2009
Çin’in en büyük Çelik üreticilerinden bir olan Baosteel, bazı temel çelik ürünleri fiyatlarını 300 yuan civarında arttırdı.
Bu fiyat artışı, son 5 aydır düşen fiyatlar dikkate alındıgında oldukça anlamlı görünüyor.
Son 5 yıldır artan fiyatların ardından, Olimpiyat sonrasında yavaşlayan ekonomi ile birlikte çelik üreticileri fiyatları indirmeye başladılar.
* Marttan itibaren geçerli olacak fiyatlar, Çin Hükümeti’nin 586 milyar dolarlık teşvik paketinin uygulamaya geçirilmesine denk düşüyor.
Çin’de Çelik Sektörü Yeniden Yapılanıyor
January 30, 2009
Kesintisiz 5 yıllık bir büyüme periyodunun ardından, ÇİN’deki çelik üreticileri en zor günlerini yasıyor.
ÇİN’deki orta ve büyük ölçekli 71 çelik üreticisinin 48’i sadece gecen Kasım ayında 12,77 milyar dolar zarar bildirdi.
2009 çelik üreticileri için toparlanma çabaları ile geçecek zor bir yıl olacak. Üreticiler üretimin azaltılması, fiyatların indirilmesi ve maliyet kontrollerinin sıkılaştırılması gibi önlemleri tartışıyor.
Diğer taraftan, küçük ölçekli üreticiler birleşme ve satın almalar yoluyla dirençlerini arttırıyor. Bu haliyle ÇİN’de çelik üretim topografyasında yeniden yapılanmalar yaratıyor.
Örneğin, gecen yıl sonunda devlet şirketi olan Shandong Demir-Çelik ile özel sektör şirketi olan Rizhao Çelik Grubu birleşme anlaşmadı imzaladı. Bu anlaşma bir devlet şirketi ile özel demir çelik üreticisi arasındaki en büyük birleşme oldu.
Geçen Aralıkta 39 yerel Çelik şirketi birleşdi ve iki büyük çelik şirketine dönüştü. Bu birleşme özel sektörde ÇİN’in en büyük yeniden yapılanması oldu.
Bu birleşmeler, ÇİN Hükümeti tarafından da destekleniyor. ÇİN gecen Aralıkta benimsediği yeni strateji ile çelik piyasasını yeniden yapılandırmayı ve çelik devleri yaratmayı hedefliyor.
Sadi KAYMAZ
Satın Alma Müdürü
Çin Fabrikaları Neden Kıyıdan Uzaklaşıyor
January 30, 2009
Ucuz işgücünün ötesinde; yetişmiş yetenek ve nitelikli işgücü havuzu, sayısız ara mal küme ve çemberi, siyasi istikrar, hızla gelişen altyapı gibi faktörler ÇİN’de sanayi ve imalat sektörlerini avantajlı kılan faktörlerden sadece bazıları…
ÇİN’de üretim büyümekle kalmıyor, aynı zamanda giderek sofistike hale de geliyor.
2007 yılından geçtiğimiz yaz aylarına kadar ÇİN’in kıyı bölgelerinde üretim maliyetleri arttı. Küresel finans krizi yayılmadan evvel petrol ve hammadde fiyatları artışı, isçi ücretleri ve yeni işgücü yasaları, ÇİN parası Renminbi’nin değerlenmesi gibi etkenler kıyı bölgelerinde üretim maliyetlerini arttıran temel nedenler oldu. Küresel kriz ile azalan talep Çinli üreticilerin kar marjlarını son derece azalttı.
Maliyetlerin artması ve karların azalması ile bazı fabrikalar kapanırken, ÇİN’de fabrika ve imalathaneler bir konsolidasyon ve yer değiştirmeye başladı. Fabrika ve imalatçılar bir taraftan birleşme ve satın alma eğilimine girerken, diğer taraftan maliyetleri azaltmak için ÇİN’in kıyı bölgelerinden iç bölgelerine üretimlerini taşımaya başladı.
15 yılı asan birikimin sağladığı destekle çalıştığımız bazı fabrikaların da yer aldığı Çin’deki bu yeniden yapılanma sürecini yakından takip ediyoruz. Şimdiden maliyetlerin arttığı kıyı şeridinden iç bölgelere geçen fabrikaların maliyet avantajlarını fiyatlarına yansıttıklarına tanık oluyoruz.
Sadi KAYMAZ
Satın Alma Müdürü
Çin’de İkincil Üretim Kuşagı
January 26, 2009
ÇİN’de ihracat yapan fabrikaların çoğu daha iyi ulaşım ve altyapı olanakları ile hükümet teşvikleri nedeniyle ÇİN’in doğu kıyılarında kümelenmiştir. Özellikle Sarı Irmak, Bohai ve İnci Nehri denen bölgelere yoğunlaşan fabrika ve imalathaneler ÇİN’den ithalatın en önemli merkezleri oldular. Shanghai, Guangzhou, Tianjin gibi tanıdık merkezler de bu bölgelerde yer alıyor.
Fakat bu kıyı merkezleri geliştikçe, üretim maliyetleri de arttı ve mal fiyatları yükseldi. Artan maliyetler ve sert rekabet ortamından sıyrılmak isteyen bazı fabrika ve imalathaneler ÇİN’in ikincil üretim kuşağı dediğimiz (Hebei, Hunan, Henan, Shanxi, Anhui, Jiangxi, Guangxi, Sichuan, Shaanxi, Yunnan) kıyı eyaletleri arkasındaki düşük maliyetli bölgelere üretimlerini taşımaya başladılar.
Diğer taraftan, hükümet ve ikincil kuşaktaki yerel yönetimler de fabrikaların yeniden yerleşimini teşvik etmeye başladı.
Özellikle maliyet avantajından yararlanmak isteyen fabrikaların bazıları iç bölgelere taşınmaya başladılar bile… Öbür yandan, taşınma oldukça zor bir gündem. Bazı fabrikalar taşınma kararlarını uygulamayı beklerken, bazıları bekle-gör politikası ile hareket ediyor. Ara mal kuşakları ve aşırı nitelikli işgücüne dayalı üreticiler başta olmak üzere bazı fabrikalar ise şimdilik iç bölgelere taşınmayı gündemlerinden uzak tutuyor.
Önümüzdeki 3-4 yıl içinde yeniden yerleşim süreci iyice ivme kazanacak. Bu süreci yakından takip ediyoruz ve şimdiden bazı müşterilerimize maliyet avantajları sağlamaya başlamış olmaktan mutluluk duyuyoruz.
Altyapı Gelişiyor, Masafeler daralıyor!
January 21, 2009
Çin her geçen gün geliştirdiği altyapı hamleleri ile mesafeleri daraltıyor!
Örnegin, Dünya’nın en uzun deniz-üstü köprüsü : Hangzhou Körfezi boyunca uzanan köprü 36 km., Fransa ile İngiltere’yi bağlayan Manş tünelinden daha uzun. Köprünün tamamlanması ile Çin’in en yoğun limanlarından Shanghai ve Ningbo arasındaki seyahat süresi yarıya indi.
Dünya’nın en uzun köprüsünün halihazırda yine Çin’de olduğunu söylemek sürpriz olmayacaktır: Donghai Köprüsü 32 kilometrelik uzunluğu ile Shanghai şehrini Yangshan Limanına bağlamaktadır.
Yangshan Limanı ise 2010 yılından itibaren Dünya’da en derin limanlarından biri haline geliyor.
Pekin ve Tianjin arasındaki hızlı tren hattı 115 km uzunluğundadır ve iki şehir arasındaki seyahat süresini 30 dakikaya indiriyor. Bu hat şimdilik Çin’in en hızlı trenlerini taşıyor.
Hızlı tren projeleri elbette ki bunlarla kalmıyor. $ 30 milyarlık değeri ile Çin tarihinin en büyük projesi olan 1300 km’lik Şanghay – Pekin hattı seyahat süresini 5 saate indirecek. Uçak ile 2 saat süren Pekin-Shanghai arasının 200km hızın üzerinde seyredecek trenlerle 5 saate inmesi Çin’in en önemli merkezlerini birbirine daha sıkı baglayacak.
Çelik Fiyatları Tepetaklak
October 12, 2008
Yaz aylarında tonu 900 dolara yaklaşan çelik fiyatları bir kaç ay içinde tepetaklak oldu ve Ekim sonu itibariyle çelik fiyatları 450 dolara kadar düştü.
12 yerel çelik üreticisinin Hunan Eyaleti’nde gerçekleştirdikleri bir toplantıda sektörün durumu tartışıldı. Hunan’da yerel üreticilerin ihracat hacmi aylık 50 – 60 bin ton dolaylarındaydı. Ekim ayında bahsedilen rakam ise sadece ve sadece 2 bin ton!
Yeni İş Akdi Yasasının İlk Etkileri
September 13, 2008
Çin Halk Cumhuriyeti yılbaşında etkileri merakla beklenen yeni “iş akdi yasasını” yürürlüğe soktu.
Aradan geçen 8 ayın ardından işçilerin haklarına daha fazla sahip çıkması ve isçilerin çalışma koşullarındaki göreceli iyileşme ilk göze çarpanlar.
Bunun yanında bazı şirketler daralmaya gitti. Özellikle düşük işgücü maliyetine dayalı üretim yapan ve rekabet gücünden yoksun şirketler zora girdi. Ancak işçi maliyetleri artışı beklendiği kadar şiddetli olmadı.
Özellikle küresel kriz nedeniyle işlerini kaybeden işcilerin işgücü havuzuna eklenmesiyle birlikte, işci ücretleri yükselişini durdurdu.
