İmzaladığınız Sözleşme Ne Kadar Geçerli?
December 15, 2009
Çin Halk Cumhuriyeti’nde YerleÅŸik Bir Firma ile Ä°ÅŸ Yaparken Dikkat Edilmesi Gereken Önemli Noktalar Vardır.
1.        İki firma arasında işin bütün detaylarını ihtiva eden bir sözleşme düzenlenmeli ve karşılıklı olarak imzalanmalıdır. Bu sözleşme karşılıklı iletişim dilinde hazırlanmış ise mutlaka Çince tercümesi de sözleşmeye dahil edilmelidir. Çince tercümeyi ihtiva etmeyen sözleşmeler herhangi bir anlaşmazlık durumunda Çin Halk Cumhuriyeti mahkemelerinde geçerli kabul edilmez.
2.        İmzaladığınız sözleşmenin geçerli olup olmadığını anlamanız kolay olmayabilir. İki firma arasında imzalanan bu sözleşmeyi imzalayan kişiler yetkili midirler, sözleşmede kullanılan mühürler yetkili midir? Sözleşmede yazılan firma ismi ile mühürdeki firma ismi arasında fark var mıdır? Sözleşmede aynı firma ismi bilerek veya bilmeyerek müteakip defalar yazım hataları yapılarak mı yazılmıştır? Firma isminin yazılışındaki tek bir harf farkı bile sözleşmenin geçersizliğine sebep olur.
Çin Halk Cumhuriyetinde şirket mühürleri 3 çeşittir. Daire şeklide olan mühür şirket mühürüdür, elips şeklinde olan mühür muhasebe bölümüne aittir, kare şeklindeki mühürler ise şirketi kanuni olarak temsil edebilen yetkili kişilere aittir. Sözleşme, sadece daire ve kare şeklindeki mühürler ile onaylanabilir. Yukarıdaki bahsedilen mühürler kamu güvenliği dairesi onayı ile yaptırılmıştır ve dolayısıyla kullanımı sorumluluk getirir. Bunun dışında her firmanın kullanmaktan çekinmediği, herhangi bir mühürcüde yaptırılmış Çince ve İngilizce olarak hazırlanmış şirket mühürleri vardır ve bu mühürler yasal değildir ve ayrıca kullanıldığı sözleşmelerde geçerli değildir. Herhangi bir anlaşmazlık durumunda mahkemelere başvurduğunuz zaman ne tip bir ihtilaf durumu ortaya çıkacağı da belli değildir.
3.        Hazırlanıp, imzalanan sözleÅŸmenin Çin’deki firmanın bulunduÄŸu ÅŸehirdeki Ticaret Odası’nda (CCPIT) onaylattırılarak, Çin DışiÅŸleri Bakanlığı kanalıyla T.C. BüyükelçiliÄŸi Konsolosluk Åžubesi’nden veya BaÅŸkonsolosluÄŸu’ndan onaylatılması en azından sözleÅŸmenin yetkili kiÅŸiler tarafından imzalanıp mühürlendiÄŸini belirtir. Ancak sözleÅŸmede sadece imza ve mühürlerin doÄŸruluÄŸunu onaylayan kurumlar “metne ÅŸamil deÄŸildir” ibaresini düşerler. Herhangi bir anlaÅŸmazlık durumunda mahkemeye baÅŸvurulması durumunda sözleÅŸme hükümlerinin de onaylanmış olduÄŸu düşüncesi yanlıştır. Bunun yerine sözleÅŸmeyi en baÅŸta hukuki destek alarak hazırlattırmak en doÄŸru karar olacaktır.
4.        SözleÅŸmelerde; sözleÅŸmenin taraflarını, imza tarihini ve sözleÅŸmenin düzenlenip imzalandığı yeri, ürün ve hizmetin muhteviyat ve detayını, ürün ve hizmetin miktarı ve süresini, ürün ve hizmet kalitesi detayını, birim fiyatları içeren bilgiyi, nakliye v.s. detaylarını, diÄŸer koÅŸulları, tarafların hak ve yükümlülüklerini, hangi anlaÅŸmazlık durumunda Çin’deki tahkim kurumuna (CIETAC) ve hangi anlaÅŸmazlık durumda Çin Halk Cumhuriyeti mahkemelerine baÅŸvurulabileceÄŸi konusu net olarak yazılmalıdır.
5.        Ana ve alt şirketlerin beraberce bulunduğu ve iş yaptığı durumlarda, sözleşmede ana şirketin isminin yazılarak, onay kısmında alt şirketin isminin ve mührünün kullanılması durumunda sözleşmenin hiç bir geçerliliği yoktur çünkü iki şirket farklıdır. Bu hata, bilerek veya bilmeyerek yapılmakta, kanunen geçerli gibi görünen birçok sözleşmenin anlaşmazlık durumunda mahkemelere başvurulması halinde geçersiz olduğu anlaşılmaktadır. Böyle detayları gözden kaçırmamak için her türlü sözleşmenin hazırlanıp imzalanması aşamalarında hukuki destek alınmalıdır
6.        Sözleşmelerin yetkili kişiler tarafından imzalanıp ve mühürlenip, faks ile karşılıklı olarak iletilip, anlaşmazlık durumunda mahkemelere başvurulması durumunda ne kadar geçerli olduğu görecelidir, mutlaka orijinalini ibraz etmek gereklidir. Orijinalini görmediğiniz, her türlü kurumun onayına haiz sözleşmelerin, sahtecilik yapılarak hazırlanmış olabileceği akıldan çıkarılmamalıdır. Onlarca yıldır Çin Halk Cumhuriyeti ile iş yapıp aynı hatayı ve dikkatsizliği yapan birçok şirket olduğunu gözlemlemekteyiz.
7.        Türk şirketlerinin yaptığı en büyük hatalardan birisi, alıcı olarak ziyaret ettikleri fuarlarda belli bir malın veya hizmetin alımı için imzaladıkları, ancak diğer firmanın yetkisiz elemanları ve geçerli olmayan mühür kullanılarak imzalanan sözleşmelere dayanarak yapılan nakit ödeme veya banka havalelerinin ciddi riskler içermesidir. Tamamen karşı firmanın insafına kalınan bu durumlarda, bahsedilen tipteki sözleşmeler mahkemeler tarafından geçerli kabul edilmemektedir. Çin Halk Cumhuriyeti kanunlarına göre geçerli bir sözleşmeye dayanmayan ödemelerin şirketleri karşılıklı olarak bağlayıcılığı yoktur. Malın yüklenmemesi, farklı bir hizmetin yapılması, sözleşmede yazılan üründen farklı bir malın yüklenmesi durumlarında sizi koruyan bir çözüm bulunmamaktadır. Böyle durumlarda yardım istenen resmi kurumların da yapabilecekleri fazla bir şey olmamaktadır ve çok kolay çözülebilecek problemlerin, çözümsüz problemler klasörlerinde toplanmasına neden olmaktadır.
Alıcı firmalarının hukuki destekten yoksun olarak çalışma niyet ve alışkanlıkları kötü niyetli şirketlerin sektörde gelişmesine ve bu tip şirketlerin çoğalmasına, bu tip davranışların artmasına yardımcı olduğu açıktır. Hukuki destek ve danışmanlık hizmeti alarak çalışma durumunda ortaya çıkacak maliyet, problemler yaşandığında oluşacak büyük ve hiç bir zaman telafi edilemeyecek zararlardan çok daha azdır. 17 yıldır Çin Halk Cumhuriyetinde müşterilerine hizmet veren şirketimiz, tüm Türk firmalarına profesyonelce düşünmeyi ve garantili iş yapmayı önermektedir. Sözleşmeler ile kendinizi korumanız durumunda, Çin Halk Cumhuriyeti kurum ve mahkemeleri her zaman haklı olan tarafı koruma yönünde karar vermekte ve dolandırıcıları şiddetle cezalandırmaktadır.
Sizin Markanız, Sizin Pazarınızda Size Rakip Olur mu?
October 15, 2009
Türkiye veya başka ülkelerde sahip olduğunuz veya kullanım hakkının belli bir süre için size ait olduğu her türlü fikri ve sınai mülkiyet haklarını veya daha dar kapsamda düşünürsek ticari markanın Çin Halk Cumhuriyeti’nde tescil ettirilmiş olması bu haklarınızın pratikte koruma altında olduğunu göstermez. Bu konudaki pratik tecrübelerimiz göstermektedir ki, Çin Halk Cumhuriyeti’nde mevcut bulunan kanun ve düzenlemeleri bilerek ve bunları kullanarak haklarınızı yüzde 100 korumanız mümkündür.
Yaptığımız iş seyahatlerinde ziyaret ettiğimiz birçok fabrikada, sektör fuarlarında ve hatta Canton Fuarında bile maalesef marka tecavüzlerine üzülerek tanık olmaktayız. Hatta ve hatta bu marka tecavüzcüleri bazen yaptıkları bu kanun tanımaz işi Pekin gibi bir dünya metropolünün göbeğine bile taşıyarak, ihracatını buradan yapabilmektedirler Konu ile ilgili olarak konuştuğumuz taklit mal üreticileri, ihracatçıları bu malları markanın en çok pazar payının olduğu ülkelere ihraç ettiklerini söylemekten çekinmemektedirler. Burada hatayı marka sahibi olarak kendimizde aramamak da çok büyük bir saflık olur. Benzeri sıkıntıları olan Türk Firmalarının atacağı ilk adım bir yerel ticari ve hukuki danışman firmadan destek almak olacaktır.
Firmamızın önerdiği üç farklı koruma önlemi mevcuttur, ancak olmazsa olmaz şart, ticari markanın Çin’de kaydettirilmesidir;
1- Çin’de tescil ettirilmiş olan ticari markanın Çin Halk Cumhuriyeti Gümrüklerine kayıt ettirilmesi.
2- Çin’de tescil ettirilmiş ticari markanın özellikle sektörel bazda belli olan üretim bölgelerindeki Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’na bağlı yerel Ticari Marka Ofislerine, eğer varsa kayıt yaptırılarak, marka tecavüzü şüphesi ile ilgili bilgi verilmesi (Depo ve fabrikalara baskın tarzı teftişlere, marka tecavüzü ihbarlarına verilen çeşitli ödüller sebebiyle kaçak ürün yakalama ve yakalatma sektörü oluşmuştur).
3- Çin’de tescil ettirilmiş ticari markanın Çin’deki önemli fuarlardaki IPR ofislerine fuar öncesinde başvurularak kayıt ettirilmesi.
Çin Halk Cumhuriyeti Kanunlarına göre marka tecavüzlerinin tespit ve ispatı durumunda yakalanan mallar müsadere edilir, ticari veya sınai hak sahibi lehine toplam kaçak üretim bedeli ve hak sahibine verilen zarar kadar tazminat davası açılması konusunda işlem yapılabilir.
Firmamız, dünyada oluşmuş kötü imajın aksine Çin Halk Cumhuriyeti makamlarını ve ilgili organlarını her türlü fikri ve sınai mülkiyet haklarına tecavüzleri önleme konusunda samimi ve yapıcı çalışmalar içerisinde bulmaktadır ve bu çalışmaları takdir etmekteyiz.
Çin’de Acele Etmeyin!
August 15, 2009
İş müzakereleri esnasında zaman eşikleri koyarak karşı tarafı zorlamak akla yatkın gelebilir. Ancak karşınızda Çinliler oturuyorsa, bir kez daha düşünmeli!
Çünkü koyulan zaman eşiklerinin ihlal edilme ihtimali neredeyse kesindir. Koyduğunuz zaman eşiğiniz geçildiği an, bir ikilemle yüz yüze kalmak durumundasınız: geri adım atarak daha esnek olmak  ya da tutturulamayan bir eşiğin ardından bir tane daha koymak ve karşı tarafı buna uymaya daha fazla zorlamak. Nihayetinde, Çinli muhatabınız baskı amacıyla koyduğunuz eşiklerin özellikle üstüne basarak, müzakere pozisyonunuzu hasara uğratabilir.
Örneğin, karşı tarafa dönüş uçağının saati söylenirse, ve siz anlaşmaya varma zorunluluğu olan taraf iseniz: Ne kadar erken varırsanız varın, karşı taraf sizi son saatlere kadar oyalayabilir. Daralan zaman, anlaşma ile dönme konusunda tüm baskıyı sizin üzerinize koyacaktır. Anlaşmaya varamadan dönme kaygısı, taviz verme eğiliminizi arttıracaktır. Her zaman, uçağınızı iptal edebilme opsiyonunuzu elinizde tutun.
Çin’e gelmeden, milli bayram ve tatilleri öğrenin. Çinli muhataplarınız, ne kadar önemli olursanız olun, sizi bırakıp memleketine dönmekte tereddüt bile etmeyebilir.
Tek bir muhatap ile görüşmeye gelseniz bile, alternatifleriniz olduğunu hissettirin.
Son olarak, “Çin’e geldim, imzalamadan dönmem” demeyin. Çin’de pek çok ÅŸey, hatta hiçbir ÅŸey planlarınıza uygun gitmeyebilir.
1-10-100 Kuralına Dikkat !
July 16, 2009
Farklı sektörlerdeki çeÅŸitli çalışmalar ve deneyimler göstermiÅŸtir ki, ürün geliÅŸtirme, imalat ve teslimat için maliyet – zaman iliÅŸkisi 1-10-100 ÅŸeklindedir. OluÅŸabilecek bir hatanın telafisi, üretimde anlaşılırsa ürün geliÅŸtirme aÅŸamasındaki maliyet ve zamandan oluÅŸacak zararın 10 katıdır, aynı ÅŸekilde müşteriye teslim edilmiÅŸ üründe tespit edilmiÅŸ hatanın telafisi ürün geliÅŸtirme aÅŸamasındaki maliyet ve zaman kaybı olarak 100 katı fazladır.
Hatalar ve problemler ne kadar erken tespit edilir ve de ne kadar erken çözülürse o kadar iyidir. Her zaman alıcı ve satıcı için para ve zaman tasarrufu sağlayarak, zorlu hukuki yollara gidilmesini, yıllarca sürebilecek uzun çözümsüz beklemeleri, hayal kırıklıklarını ortadan kaldırır.
Kontrol Çeşitleri: Ham maddeyi ürüne dönüştüren bir fabrika için kalite kontrol modelini basite indirgeyelim. Eğer fabrikanın alt üreticileri varsa bu model onlar için de uygulanmalıdır.
Üretim Öncesi Kontrol:
En temel ve önemli kontrollerden biridir. Eğer hammadde veya üründe kullanılacak parçaları üreticinin alımı aşamasında kontrol ederseniz birçok riski ortadan kaldırırsınız. Ucuz hammadde alımı üreticinin kar marjını arttırır dolayısıyla birçok üretici mal satış anlaşmalarını gözerdi ederek böyle bir yola başvurabilmektedir. Üretim öncesi kontrolü, eğer üretim hattındaki teknisyenlerin veya isçilerin sizin üretiminizin detaylarını bilmemeleri, eksik bilmeleri veya yanlış bilmelerinden şüphelendiğiniz durumlar için de iyi bir fikirdir. Bir riski daha yok etmiş olursunuz. Esas üretim başlamadan önce, mevcut üretim şartlarında çıkan ürünü görmüş olursunuz, varsa hatalar ve eksiklikler en başta düzeltilebilir, kalitenin yükseltilmesi için en başta müdahale etmiş, fabrikaya da yardım etmiş olursunuz.
Üretim Süresince Kontrol:
Tüm üretimin ortalama kalitesinden emin olmanız için en baÅŸta yaptığınız ilk ürünlerin kontrolü yeterli deÄŸildir, iyi bir fikir edinebilmek için üretimin en az % 30′luk bir kısmının tamamlanmasını görmek gerekir. Bu aÅŸamada yapılacak kontrolün ÅŸu faydaları vardır;
- Kalite ile ilgili konulardan haberdar olursunuz, problemleri düzeltici hareketleri çok geç kalmadan yapabilirsiniz.
- Üreticinizle karşılıklı konuşarak üretimle ilgili neyi kabul ettiğini, neyi etmediğini görürsünüz.
- Malın üretilen bölümünün üretim süresi size, tüm üretim süresi için çok hassas bir tarih verir.
Son Kontrol (Yükleme öncesi):
Birçok müşteri için paketlenmiÅŸ, % 100 hazır malın kontrolü standart ve tek kalite kontrol yöntemidir. Kalite kontrol uzmanı bütün detayları inceleyerek, malın miktarını sayarak, paketleme seklini kontrol ederek bu iÅŸlemi tamamlar. Son kontroller hemen yükleme öncesi genellikle bir koÅŸuÅŸturma ÅŸeklinde geçer ve aceleyle yapılır. Yükleme gecikmelerine sebebiyet vermemek için kontrolden sorumlu uzmanlar genellikle malın % 80′inin paketlenmesi tamamlanınca bu kontrolü gerçekleÅŸtirirler, geri kalan üretimin kalitesi tam bir soru iÅŸaretidir. Son kontrol, sadece aynı üreticiden defalarca yüklenmiÅŸ bir ürünün kalite kontrolü için uygun olabilir. Bunun dışındaki durumlarda kesinlikle önceki kalite kontrol yöntemleri uygulanmalıdır.
Son kontrollerin bir de bilinmeyen diğer tarafı vardır. Kontrol uzmanı genellikle bir polis edasıyla kontrolü gerçekleştirir, sürenin ve kontrolün yeterli olmayacağını bildiği için en alttaki kolileri açtırıp, gizlenmiş olabileceğini düşündüğü hatalı ürünleri rastgele bulmaya çalışır. Üreticiler, bütün üretim tamamlandıktan ve belki de hatası tamir edilemeyecek bir aşamadaki ürünün son dakika reddinden çok korkarlar.
Alıcılar da son dakika kontrollerinde çıkacak en ufak bir hatada ürünün tamamını reddederek fiyattan indirim isterler. Rüşvet mekanizması en çok bu durumda devreye girer, birçok üretici malın bu şekilde yüklenmesi ve mal bedelinin tamamen alınabilmesi için kontrol görevlisine rüşvet teklifini yapar. Birçok üretici, üretimin her anından haberdar olacak ve her şeyi kontrol altında tutacak kadar organize değildir. Genellikle hatalı ürünleri ve problemleri ilk defa kalite kontrol uzmanının bulup, göstermesi ile fark ederler. Dolayısıyla üretim öncesi veya üretim sırasında kalite kontrolü yaparak üreticilere de yardımcı olunmuş olunur.
Konteynere Yüklemede Gözetim:
Genellikle müşteriler, üreticilerden doğru malı, doğru miktarda, istenilen yükleme planına göre konteynere yüklenmesini isterler. Bu gözetim işlemi genellikle son kontrolün hemen akabinde, aynı kontrol uzmanı tarafından yapılır. Fakat son kontrolden farklı bir hizmettir, iki adımdan oluşur.
- Koli veya paket sayısının doğruluğu, iç ambalajlardaki adetlerin yine bir kaç koli açılarak paketleme listesindeki detaylarla aynı olması kontrol edilir.
- Koli veya paketlerin konteynere veya taşıyıcı kamyona zarar görmeden, istenilen sıra ve düzen içinde yerleştirilmesi çok önem arz eder.
Önemli Noktalar:
Kalite problemleri daha çok yanlış anlaşılmadan, ilgili lisana ve teknik konulara vakıf olamayan, yetersiz kalifikasyona sahip elemanlardan kaynaklanmaktadır. Müşteriler, ürünün ve paketlemenin tüm gerekliliklerini çok detaylı olarak hazırlamalıdırlar. Eğer mümkün ise, özelikle tüm siparişlerde ürün ve yükleme detayları Çinceye tercüme edilerek (üretim hattındaki teknisyenler için), kontrata da detaylı olarak yazılarak yanlış anlama riskleri ortadan kaldırılmalıdır. Kontrol anında ilgili kontrol uzmanı bu bilgileri tek tek kullanarak en sağlıklı kontrolü yapacaktır. Dolayısıyla detaylı ürün ve paketleme bilgileri, üreticinizle sonu belli olmayan çözüm ve zararın telafisi toplantı ve görüşmelerine yer bırakmamak için gereklidir.  Bu şekilde iki taraf da öngörülemeyen zararlardan kaçınmış olurlar.
Sorunların Tahkimde Çözümüne Yer Bırakmadan Önlenmesi
March 18, 2009
Tahkim, taraflar arasında çıkan uyuşmazlıkların devletin resmi yargı organları yerine, kendileri tarafından belirlenen hakemlerce çözümlenmesidir.
ÇİN’de sözleÅŸmelerden doÄŸan uyuÅŸmazlıklarda “tahkim” sıklıkla kullanılan bir yoldur.
Tahkime gitmek için uyuşmazlığın öncelikle usulüne göre düzenlenmiş bir sözleşmeden kaynaklanmış olması gerekliliği vardır. Diger taraftan, tahkim yolu taraflarin karşılıklı rızası ile mümkündür. Taraflar tahkim yolunu sözleşmede şart koşabilecekleri gibi, ileriki safhalarda karşılıklı rıza ile de tahkime götürebilir.
Ancak, tahkime başvuru aşamasına gelmeden evvel alınması gereken pek çok tedbir bulunuyor.
Önemli olan, uyuşmazlığın ortaya çıkmasını engelemek, zaman ve maliyet kayıplarını önlemektir.
Öncelikle sözleÅŸme hükümleri, proforma fatura veya satış kontratında açık ve net biçimde belirlenmelidir. Akit tarafları, sözleÅŸmeye konu olan mal ve nitelikleri, teslim ve ödeme ÅŸartları son derece açık ve dikkatli biçimde yazılmalıdır. Ayrica anlaÅŸmazlık halinde iki taraf tarafindan da geçerli kabul edilerek, bu yazılı akitle birlikte baÅŸvuru yapılabilecek tahkim müessesesinin ismi “Çin Uluslararası Ekonomik ve Ticaret Tahkim Komisyonu (CIETAC)” ve detayları bir tahkim maddesi olarak belirtilmelidir.
Ãœretim ve yükleme aÅŸamasının sözleÅŸmeye uygunluÄŸunun denetlenmesi ÇİN’de hayati bir konudur. Dolayısıyla burada hem üretim, hem de yükleme aÅŸamalarında  alıcı firmanın bizzat kendi uzmanlarına kontrol ettirmesi ya da kontrol iÅŸlemini Hong Kong SAR veya ÇİN’de yerleÅŸik bulunan, ilgili konuda iÅŸtigal eden, uzmanlaÅŸmıs bir Türk ÅŸirketi aracılıgıyla gerçekleÅŸtirmesi en doÄŸru yol olacaktır.
Tekrar vurgulamakta fayda var ki, en önemli konu sorunların ortaya cıkmasını en baÅŸtan engellemek ya da azaltmaktır. En zor durum, gideceÄŸi noktaya ulaÅŸmış, problemleri varış gümrüğünde veya alıcının malı gümrükten çekmesi sonrası anlaşıldıktan sonra ortaya çıkabilir. Mal bedeli, nakliye ücreti, gümrük harç ve vergileri ödenmiÅŸ bir ithlalat iÅŸlemindeki zarar çok büyüktür ve tüm zararın telafisi zordur. İstenen vasıfta olmadığı tespit edilen malın mahrecine iade iÅŸleminin getireceÄŸi ek nakliye, ödenmiÅŸ gümrük vergi, harç ve masrafların kaybı oluÅŸacaktır ve ÇİN’deki tahkime gidilse bile bu kayıpların tamamının tazmin edilmesi hiç bir zaman mümkün olamayabilir veya 180 günü bulabilecek tahkim sürecinin karara baÄŸlanması istenildiÄŸi kadar tatminkar olmayabilir. Ayrıca Tahkim komisyonunun verdiÄŸi karar kesin olmayıp, Çin mahkemelerine taraflardan birinin baÅŸvurması halinde tahkim sürecinin tekrardan baÅŸlatılmasına hükmedilebilir, bu da mahkeme sürecine 180 gün ilave edilmesi anlamı taşır.
