1-10-100 Kuralına Dikkat !
July 16, 2009
Farklı sektörlerdeki çeÅŸitli çalışmalar ve deneyimler göstermiÅŸtir ki, ürün geliÅŸtirme, imalat ve teslimat için maliyet – zaman iliÅŸkisi 1-10-100 ÅŸeklindedir. OluÅŸabilecek bir hatanın telafisi, üretimde anlaşılırsa ürün geliÅŸtirme aÅŸamasındaki maliyet ve zamandan oluÅŸacak zararın 10 katıdır, aynı ÅŸekilde müşteriye teslim edilmiÅŸ üründe tespit edilmiÅŸ hatanın telafisi ürün geliÅŸtirme aÅŸamasındaki maliyet ve zaman kaybı olarak 100 katı fazladır.
Hatalar ve problemler ne kadar erken tespit edilir ve de ne kadar erken çözülürse o kadar iyidir. Her zaman alıcı ve satıcı için para ve zaman tasarrufu sağlayarak, zorlu hukuki yollara gidilmesini, yıllarca sürebilecek uzun çözümsüz beklemeleri, hayal kırıklıklarını ortadan kaldırır.
Kontrol Çeşitleri: Ham maddeyi ürüne dönüştüren bir fabrika için kalite kontrol modelini basite indirgeyelim. Eğer fabrikanın alt üreticileri varsa bu model onlar için de uygulanmalıdır.
Üretim Öncesi Kontrol:
En temel ve önemli kontrollerden biridir. Eğer hammadde veya üründe kullanılacak parçaları üreticinin alımı aşamasında kontrol ederseniz birçok riski ortadan kaldırırsınız. Ucuz hammadde alımı üreticinin kar marjını arttırır dolayısıyla birçok üretici mal satış anlaşmalarını gözerdi ederek böyle bir yola başvurabilmektedir. Üretim öncesi kontrolü, eğer üretim hattındaki teknisyenlerin veya isçilerin sizin üretiminizin detaylarını bilmemeleri, eksik bilmeleri veya yanlış bilmelerinden şüphelendiğiniz durumlar için de iyi bir fikirdir. Bir riski daha yok etmiş olursunuz. Esas üretim başlamadan önce, mevcut üretim şartlarında çıkan ürünü görmüş olursunuz, varsa hatalar ve eksiklikler en başta düzeltilebilir, kalitenin yükseltilmesi için en başta müdahale etmiş, fabrikaya da yardım etmiş olursunuz.
Üretim Süresince Kontrol:
Tüm üretimin ortalama kalitesinden emin olmanız için en baÅŸta yaptığınız ilk ürünlerin kontrolü yeterli deÄŸildir, iyi bir fikir edinebilmek için üretimin en az % 30′luk bir kısmının tamamlanmasını görmek gerekir. Bu aÅŸamada yapılacak kontrolün ÅŸu faydaları vardır;
- Kalite ile ilgili konulardan haberdar olursunuz, problemleri düzeltici hareketleri çok geç kalmadan yapabilirsiniz.
- Üreticinizle karşılıklı konuşarak üretimle ilgili neyi kabul ettiğini, neyi etmediğini görürsünüz.
- Malın üretilen bölümünün üretim süresi size, tüm üretim süresi için çok hassas bir tarih verir.
Son Kontrol (Yükleme öncesi):
Birçok müşteri için paketlenmiÅŸ, % 100 hazır malın kontrolü standart ve tek kalite kontrol yöntemidir. Kalite kontrol uzmanı bütün detayları inceleyerek, malın miktarını sayarak, paketleme seklini kontrol ederek bu iÅŸlemi tamamlar. Son kontroller hemen yükleme öncesi genellikle bir koÅŸuÅŸturma ÅŸeklinde geçer ve aceleyle yapılır. Yükleme gecikmelerine sebebiyet vermemek için kontrolden sorumlu uzmanlar genellikle malın % 80′inin paketlenmesi tamamlanınca bu kontrolü gerçekleÅŸtirirler, geri kalan üretimin kalitesi tam bir soru iÅŸaretidir. Son kontrol, sadece aynı üreticiden defalarca yüklenmiÅŸ bir ürünün kalite kontrolü için uygun olabilir. Bunun dışındaki durumlarda kesinlikle önceki kalite kontrol yöntemleri uygulanmalıdır.
Son kontrollerin bir de bilinmeyen diğer tarafı vardır. Kontrol uzmanı genellikle bir polis edasıyla kontrolü gerçekleştirir, sürenin ve kontrolün yeterli olmayacağını bildiği için en alttaki kolileri açtırıp, gizlenmiş olabileceğini düşündüğü hatalı ürünleri rastgele bulmaya çalışır. Üreticiler, bütün üretim tamamlandıktan ve belki de hatası tamir edilemeyecek bir aşamadaki ürünün son dakika reddinden çok korkarlar.
Alıcılar da son dakika kontrollerinde çıkacak en ufak bir hatada ürünün tamamını reddederek fiyattan indirim isterler. Rüşvet mekanizması en çok bu durumda devreye girer, birçok üretici malın bu şekilde yüklenmesi ve mal bedelinin tamamen alınabilmesi için kontrol görevlisine rüşvet teklifini yapar. Birçok üretici, üretimin her anından haberdar olacak ve her şeyi kontrol altında tutacak kadar organize değildir. Genellikle hatalı ürünleri ve problemleri ilk defa kalite kontrol uzmanının bulup, göstermesi ile fark ederler. Dolayısıyla üretim öncesi veya üretim sırasında kalite kontrolü yaparak üreticilere de yardımcı olunmuş olunur.
Konteynere Yüklemede Gözetim:
Genellikle müşteriler, üreticilerden doğru malı, doğru miktarda, istenilen yükleme planına göre konteynere yüklenmesini isterler. Bu gözetim işlemi genellikle son kontrolün hemen akabinde, aynı kontrol uzmanı tarafından yapılır. Fakat son kontrolden farklı bir hizmettir, iki adımdan oluşur.
- Koli veya paket sayısının doğruluğu, iç ambalajlardaki adetlerin yine bir kaç koli açılarak paketleme listesindeki detaylarla aynı olması kontrol edilir.
- Koli veya paketlerin konteynere veya taşıyıcı kamyona zarar görmeden, istenilen sıra ve düzen içinde yerleştirilmesi çok önem arz eder.
Önemli Noktalar:
Kalite problemleri daha çok yanlış anlaşılmadan, ilgili lisana ve teknik konulara vakıf olamayan, yetersiz kalifikasyona sahip elemanlardan kaynaklanmaktadır. Müşteriler, ürünün ve paketlemenin tüm gerekliliklerini çok detaylı olarak hazırlamalıdırlar. Eğer mümkün ise, özelikle tüm siparişlerde ürün ve yükleme detayları Çinceye tercüme edilerek (üretim hattındaki teknisyenler için), kontrata da detaylı olarak yazılarak yanlış anlama riskleri ortadan kaldırılmalıdır. Kontrol anında ilgili kontrol uzmanı bu bilgileri tek tek kullanarak en sağlıklı kontrolü yapacaktır. Dolayısıyla detaylı ürün ve paketleme bilgileri, üreticinizle sonu belli olmayan çözüm ve zararın telafisi toplantı ve görüşmelerine yer bırakmamak için gereklidir.  Bu şekilde iki taraf da öngörülemeyen zararlardan kaçınmış olurlar.
Sorunların Tahkimde Çözümüne Yer Bırakmadan Önlenmesi
March 18, 2009
Tahkim, taraflar arasında çıkan uyuşmazlıkların devletin resmi yargı organları yerine, kendileri tarafından belirlenen hakemlerce çözümlenmesidir.
ÇİN’de sözleÅŸmelerden doÄŸan uyuÅŸmazlıklarda “tahkim” sıklıkla kullanılan bir yoldur.
Tahkime gitmek için uyuşmazlığın öncelikle usulüne göre düzenlenmiş bir sözleşmeden kaynaklanmış olması gerekliliği vardır. Diger taraftan, tahkim yolu taraflarin karşılıklı rızası ile mümkündür. Taraflar tahkim yolunu sözleşmede şart koşabilecekleri gibi, ileriki safhalarda karşılıklı rıza ile de tahkime götürebilir.
Ancak, tahkime başvuru aşamasına gelmeden evvel alınması gereken pek çok tedbir bulunuyor.
Önemli olan, uyuşmazlığın ortaya çıkmasını engelemek, zaman ve maliyet kayıplarını önlemektir.
Öncelikle sözleÅŸme hükümleri, proforma fatura veya satış kontratında açık ve net biçimde belirlenmelidir. Akit tarafları, sözleÅŸmeye konu olan mal ve nitelikleri, teslim ve ödeme ÅŸartları son derece açık ve dikkatli biçimde yazılmalıdır. Ayrica anlaÅŸmazlık halinde iki taraf tarafindan da geçerli kabul edilerek, bu yazılı akitle birlikte baÅŸvuru yapılabilecek tahkim müessesesinin ismi “Çin Uluslararası Ekonomik ve Ticaret Tahkim Komisyonu (CIETAC)” ve detayları bir tahkim maddesi olarak belirtilmelidir.
Ãœretim ve yükleme aÅŸamasının sözleÅŸmeye uygunluÄŸunun denetlenmesi ÇİN’de hayati bir konudur. Dolayısıyla burada hem üretim, hem de yükleme aÅŸamalarında  alıcı firmanın bizzat kendi uzmanlarına kontrol ettirmesi ya da kontrol iÅŸlemini Hong Kong SAR veya ÇİN’de yerleÅŸik bulunan, ilgili konuda iÅŸtigal eden, uzmanlaÅŸmıs bir Türk ÅŸirketi aracılıgıyla gerçekleÅŸtirmesi en doÄŸru yol olacaktır.
Tekrar vurgulamakta fayda var ki, en önemli konu sorunların ortaya cıkmasını en baÅŸtan engellemek ya da azaltmaktır. En zor durum, gideceÄŸi noktaya ulaÅŸmış, problemleri varış gümrüğünde veya alıcının malı gümrükten çekmesi sonrası anlaşıldıktan sonra ortaya çıkabilir. Mal bedeli, nakliye ücreti, gümrük harç ve vergileri ödenmiÅŸ bir ithlalat iÅŸlemindeki zarar çok büyüktür ve tüm zararın telafisi zordur. İstenen vasıfta olmadığı tespit edilen malın mahrecine iade iÅŸleminin getireceÄŸi ek nakliye, ödenmiÅŸ gümrük vergi, harç ve masrafların kaybı oluÅŸacaktır ve ÇİN’deki tahkime gidilse bile bu kayıpların tamamının tazmin edilmesi hiç bir zaman mümkün olamayabilir veya 180 günü bulabilecek tahkim sürecinin karara baÄŸlanması istenildiÄŸi kadar tatminkar olmayabilir. Ayrıca Tahkim komisyonunun verdiÄŸi karar kesin olmayıp, Çin mahkemelerine taraflardan birinin baÅŸvurması halinde tahkim sürecinin tekrardan baÅŸlatılmasına hükmedilebilir, bu da mahkeme sürecine 180 gün ilave edilmesi anlamı taşır.
