1-10-100 Kuralına Dikkat !
July 16, 2009
Farklı sektörlerdeki çeşitli çalışmalar ve deneyimler göstermiştir ki, ürün geliştirme, imalat ve teslimat için maliyet – zaman ilişkisi 1-10-100 şeklindedir. Oluşabilecek bir hatanın telafisi, üretimde anlaşılırsa ürün geliştirme aşamasındaki maliyet ve zamandan oluşacak zararın 10 katıdır, aynı şekilde müşteriye teslim edilmiş üründe tespit edilmiş hatanın telafisi ürün geliştirme aşamasındaki maliyet ve zaman kaybı olarak 100 katı fazladır.
Hatalar ve problemler ne kadar erken tespit edilir ve de ne kadar erken çözülürse o kadar iyidir. Her zaman alıcı ve satıcı için para ve zaman tasarrufu sağlayarak, zorlu hukuki yollara gidilmesini, yıllarca sürebilecek uzun çözümsüz beklemeleri, hayal kırıklıklarını ortadan kaldırır.
Kontrol Çeşitleri: Ham maddeyi ürüne dönüştüren bir fabrika için kalite kontrol modelini basite indirgeyelim. Eğer fabrikanın alt üreticileri varsa bu model onlar için de uygulanmalıdır.
Üretim Öncesi Kontrol:
En temel ve önemli kontrollerden biridir. Eğer hammadde veya üründe kullanılacak parçaları üreticinin alımı aşamasında kontrol ederseniz birçok riski ortadan kaldırırsınız. Ucuz hammadde alımı üreticinin kar marjını arttırır dolayısıyla birçok üretici mal satış anlaşmalarını gözerdi ederek böyle bir yola başvurabilmektedir. Üretim öncesi kontrolü, eğer üretim hattındaki teknisyenlerin veya isçilerin sizin üretiminizin detaylarını bilmemeleri, eksik bilmeleri veya yanlış bilmelerinden şüphelendiğiniz durumlar için de iyi bir fikirdir. Bir riski daha yok etmiş olursunuz. Esas üretim başlamadan önce, mevcut üretim şartlarında çıkan ürünü görmüş olursunuz, varsa hatalar ve eksiklikler en başta düzeltilebilir, kalitenin yükseltilmesi için en başta müdahale etmiş, fabrikaya da yardım etmiş olursunuz.
Üretim Süresince Kontrol:
Tüm üretimin ortalama kalitesinden emin olmanız için en başta yaptığınız ilk ürünlerin kontrolü yeterli değildir, iyi bir fikir edinebilmek için üretimin en az % 30′luk bir kısmının tamamlanmasını görmek gerekir. Bu aşamada yapılacak kontrolün şu faydaları vardır;
- Kalite ile ilgili konulardan haberdar olursunuz, problemleri düzeltici hareketleri çok geç kalmadan yapabilirsiniz.
- Üreticinizle karşılıklı konuşarak üretimle ilgili neyi kabul ettiğini, neyi etmediğini görürsünüz.
- Malın üretilen bölümünün üretim süresi size, tüm üretim süresi için çok hassas bir tarih verir.
Son Kontrol (Yükleme öncesi):
Birçok müşteri için paketlenmiş, % 100 hazır malın kontrolü standart ve tek kalite kontrol yöntemidir. Kalite kontrol uzmanı bütün detayları inceleyerek, malın miktarını sayarak, paketleme seklini kontrol ederek bu işlemi tamamlar. Son kontroller hemen yükleme öncesi genellikle bir koşuşturma şeklinde geçer ve aceleyle yapılır. Yükleme gecikmelerine sebebiyet vermemek için kontrolden sorumlu uzmanlar genellikle malın % 80′inin paketlenmesi tamamlanınca bu kontrolü gerçekleştirirler, geri kalan üretimin kalitesi tam bir soru işaretidir. Son kontrol, sadece aynı üreticiden defalarca yüklenmiş bir ürünün kalite kontrolü için uygun olabilir. Bunun dışındaki durumlarda kesinlikle önceki kalite kontrol yöntemleri uygulanmalıdır.
Son kontrollerin bir de bilinmeyen diğer tarafı vardır. Kontrol uzmanı genellikle bir polis edasıyla kontrolü gerçekleştirir, sürenin ve kontrolün yeterli olmayacağını bildiği için en alttaki kolileri açtırıp, gizlenmiş olabileceğini düşündüğü hatalı ürünleri rastgele bulmaya çalışır. Üreticiler, bütün üretim tamamlandıktan ve belki de hatası tamir edilemeyecek bir aşamadaki ürünün son dakika reddinden çok korkarlar.
Alıcılar da son dakika kontrollerinde çıkacak en ufak bir hatada ürünün tamamını reddederek fiyattan indirim isterler. Rüşvet mekanizması en çok bu durumda devreye girer, birçok üretici malın bu şekilde yüklenmesi ve mal bedelinin tamamen alınabilmesi için kontrol görevlisine rüşvet teklifini yapar. Birçok üretici, üretimin her anından haberdar olacak ve her şeyi kontrol altında tutacak kadar organize değildir. Genellikle hatalı ürünleri ve problemleri ilk defa kalite kontrol uzmanının bulup, göstermesi ile fark ederler. Dolayısıyla üretim öncesi veya üretim sırasında kalite kontrolü yaparak üreticilere de yardımcı olunmuş olunur.
Konteynere Yüklemede Gözetim:
Genellikle müşteriler, üreticilerden doğru malı, doğru miktarda, istenilen yükleme planına göre konteynere yüklenmesini isterler. Bu gözetim işlemi genellikle son kontrolün hemen akabinde, aynı kontrol uzmanı tarafından yapılır. Fakat son kontrolden farklı bir hizmettir, iki adımdan oluşur.
- Koli veya paket sayısının doğruluğu, iç ambalajlardaki adetlerin yine bir kaç koli açılarak paketleme listesindeki detaylarla aynı olması kontrol edilir.
- Koli veya paketlerin konteynere veya taşıyıcı kamyona zarar görmeden, istenilen sıra ve düzen içinde yerleştirilmesi çok önem arz eder.
Önemli Noktalar:
Kalite problemleri daha çok yanlış anlaşılmadan, ilgili lisana ve teknik konulara vakıf olamayan, yetersiz kalifikasyona sahip elemanlardan kaynaklanmaktadır. Müşteriler, ürünün ve paketlemenin tüm gerekliliklerini çok detaylı olarak hazırlamalıdırlar. Eğer mümkün ise, özelikle tüm siparişlerde ürün ve yükleme detayları Çinceye tercüme edilerek (üretim hattındaki teknisyenler için), kontrata da detaylı olarak yazılarak yanlış anlama riskleri ortadan kaldırılmalıdır. Kontrol anında ilgili kontrol uzmanı bu bilgileri tek tek kullanarak en sağlıklı kontrolü yapacaktır. Dolayısıyla detaylı ürün ve paketleme bilgileri, üreticinizle sonu belli olmayan çözüm ve zararın telafisi toplantı ve görüşmelerine yer bırakmamak için gereklidir. Bu şekilde iki taraf da öngörülemeyen zararlardan kaçınmış olurlar.
Yeni Ekonomik Koşullarda Çin Fabrikaları
May 16, 2009
ÇİN geçen sene %10’un üstünde büyüdü. Bu yıl ise en iyimser beklentilere göre %8 büyüyecek. İhracat son 6 aydır gerilerken, pek çok endüstride %60’a varan ihracat kayıpları var.
ÇİN’de Türkiye’de yaşanan kredi darboğazı yaşanmıyor. Yılın ilk 3 ayında verilen kredilerin hacmi 2008’in üstüne çıkmış durumda bulunuyor. Küçük ve orta ölçekli özel şirketlerin krediye erişimi ise pek çok değişkene bağlı olarak son derece zorlaşıyor. Ancak büyük ölçekli işletmeler ve kamu işletmelerinin kredi yoluyla finansman sıkıntısı bulunmuyor. Yerel yönetimler ve bankalar bu anlamda kredileri teşvik ediyor.
ÇİN’de kriz ile oluşan koşullar konsolidasyonu zorunlu kılıyor. Birleşmeler artıyor. Pek çok küçük fabrika büyükler tarafından yutuluyor ya da endüstri dışına itiliyor. Neticede büyük ölçekli işletmeler kaynaklara ulaşmak konusunda sıkıntı çekmiyor.
Krizle gelen yeni finansal ekonomik koşullar yeni fırsatlar da yaratıyor:
* Sağlam yapılı ve iyi yönetilen fabrikalar sipariş istiyor! Bu fabrikaları bulmak, sadece kalite açısından değil, Ticaret güvenliği açısından da önem arz ediyor.
* Kriz ortamında krediye erişim sorunu olmayan büyük ölçekli fabrikalar düşen maliyetlerini fiyatlarına yansıtıyor.
* Kriz ÇİN’de makine, araç-gereç ve fabrika almak isteyenler için bir fırsat. Fabrika ve ekipmanlar son derece düşük fiyatlarla satın alınabiliyor.
* Zor durumdaki iyi şirketler için ortaklık fırsatları eskiye nazaran çok daha cazip
* Teslim alınmayan, iptal edilen siparişlerin bıraktığı hazır mallar pek çok fabrikada mevcut, acil ürün ihtiyaçları son derece iyi fiyatlara giderilebilir. Fakat bu beraberinde spesifik üretim isteyen alıcıların, başkaları için üretilen bu elde kalmış malları kucaklarında bulma riskini de arttırıyor!
* Asgari sipariş miktarı aşağı çekiliyor. Özellikle yeni fabrikalar denemek isteyen alıcıların hareket alanı genişliyor.
* Aynı şekilde asgari ön ödeme miktarları konusunda alıcıların eli güçleniyor.
* Geçen yıla kadar işgücü sıkıntısı pek çok fabrika için bir sorundu. Teslimler ek işçi bulunamadığı için sürekli sarkıyordu. Ancak durum tersine dönmüş durumda, işgücü havuzu genişliyor. Bu da teslim sürelerini kısaltmak konusunda alıcıların elini güçlendiriyor.
Neticede, ÇİN’de pek çok üretici zor durumda ve bu fırsatlar yanında riskler de getiriyor. Pek çok üretici işçi ücretlerini bile ödeyemeyecek halde ve son derece agresif biçimde yeni müşteriler arıyor. Bu beraberinde gerçekçi olmayan ve son derece cazip teklifleri de beraberinde getiriyor. Dolayısıyla ithalatçı ve yatırımcılarımızı gerek sipariş öncesi, gerekse sonrası denetimlere özen göstermeleri konusunda uyarmak istiyoruz. Alıcıların mümkün olduğu kadar çok fabrika ziyareti gerçekleştirmesi ya da bu konuda servis ya da destek alması, her aşamada denetimleri sıklaştırması ve tedarikçilerini çeşitlendirmesi gerekliliğine dikkat çekmek istiyorum.
Geçen hafta yılın ilk aylık ticaret rakamları yayınlandı.
February 18, 2009
Aralık ayındaki %2,8′lik düşüşün ardından, ÇİN’in ihracatı Ocak’ta %17,5 küçüldü. ÇİN’de zaten baskı altında olan imalat sektörü ve giderek kötüleşen istihdam rakamları göz önünde alındığında durum iyi görünmüyor.
İthalat ise ihracattan çok daha hızlı bir bicimde düşüyor. Aralık ayındaki %21,3′luk düşüşün ardından, Ocakta ithalat tam %43,1 daraldı!
Diğer taraftan, çok kötü gelen ticaret rakamlarına karşılaştırmalı bakınca durum düşünülenden iyi görünüyor. Çünkü diğer ihracatçı Asya ülkelerinden gelen haberler ciddi anlamda kötü: Örneğin Tayvan’ın ihracatı Aralık’ta %42 düşerken, Güney Kore’nin %17, Japonya’nın ihracatı ise tam %35 düştü. Diğer Asya ülkelerinin hepsi de ÇİN’den daha kotu performans gösteriyor. Dolayısıyla rakip ihracatçılara göre ÇİN göreceli anlamda daha az ihracat kaybına uğruyor.
Çin’de Krediler Hızla Artıyor
February 17, 2009
Çin bankalarının büyük altyapı projelerine katılma çabalarına bağlı olarak, Ocak ayında Çin’deki banka kredileri Ocak 2008′e göre %101′lik bir artış gösterdi. Çin bankalarının verdiği krediler, Ekim ayında 182 milyar Yuan (27 milyar $) olarak kaydedilirken, Ocak ayında 1.62 trilyon Yuan’a (237 milyar $’a) sıçradı ve Çin’in toplam likiditesi önceki yıla göre yaklaşık %20 arttı.
Birçok analist, kredilerdeki bu artışı, Çinli bankaların yol, demiryolu ve köprü gibi devlet altyapı projelerinin inşaatlarına fon sağlamaya yönelmelerine bağlıyor. Pekin hükümeti, Kasım ayında 586 milyar $’lık bir ekonomik teşvik paketi açıkladı ve enflasyonun kontrol altına alınmasıyla birlikte bankaları yeniden kredi vermeleri yönünde teşvik etti. Geçtiğimiz yılın Mart ayında %8.7′lik tepe noktasına ulaşan enflasyon oranı Ocak ayında %1 seviyesine indi.
Hükümetin teşvik paketi, altyapı projelerini efektif bir şekilde canlandırdı. Bu projeler, kısmen her bölgedeki holding şirketleri vasıtasıyla finanse ediliyor. Hükümet, tüm projelerin yaklaşık üçte biri için finansman desteği sağlayacak.
Çin Fabrikaları Neden Kıyıdan Uzaklaşıyor
January 30, 2009
Ucuz işgücünün ötesinde; yetişmiş yetenek ve nitelikli işgücü havuzu, sayısız ara mal küme ve çemberi, siyasi istikrar, hızla gelişen altyapı gibi faktörler ÇİN’de sanayi ve imalat sektörlerini avantajlı kılan faktörlerden sadece bazıları…
ÇİN’de üretim büyümekle kalmıyor, aynı zamanda giderek sofistike hale de geliyor.
2007 yılından geçtiğimiz yaz aylarına kadar ÇİN’in kıyı bölgelerinde üretim maliyetleri arttı. Küresel finans krizi yayılmadan evvel petrol ve hammadde fiyatları artışı, isçi ücretleri ve yeni işgücü yasaları, ÇİN parası Renminbi’nin değerlenmesi gibi etkenler kıyı bölgelerinde üretim maliyetlerini arttıran temel nedenler oldu. Küresel kriz ile azalan talep Çinli üreticilerin kar marjlarını son derece azalttı.
Maliyetlerin artması ve karların azalması ile bazı fabrikalar kapanırken, ÇİN’de fabrika ve imalathaneler bir konsolidasyon ve yer değiştirmeye başladı. Fabrika ve imalatçılar bir taraftan birleşme ve satın alma eğilimine girerken, diğer taraftan maliyetleri azaltmak için ÇİN’in kıyı bölgelerinden iç bölgelerine üretimlerini taşımaya başladı.
15 yılı asan birikimin sağladığı destekle çalıştığımız bazı fabrikaların da yer aldığı Çin’deki bu yeniden yapılanma sürecini yakından takip ediyoruz. Şimdiden maliyetlerin arttığı kıyı şeridinden iç bölgelere geçen fabrikaların maliyet avantajlarını fiyatlarına yansıttıklarına tanık oluyoruz.
Sadi KAYMAZ
Satın Alma Müdürü
Çin’de İkincil Üretim Kuşagı
January 26, 2009
ÇİN’de ihracat yapan fabrikaların çoğu daha iyi ulaşım ve altyapı olanakları ile hükümet teşvikleri nedeniyle ÇİN’in doğu kıyılarında kümelenmiştir. Özellikle Sarı Irmak, Bohai ve İnci Nehri denen bölgelere yoğunlaşan fabrika ve imalathaneler ÇİN’den ithalatın en önemli merkezleri oldular. Shanghai, Guangzhou, Tianjin gibi tanıdık merkezler de bu bölgelerde yer alıyor.
Fakat bu kıyı merkezleri geliştikçe, üretim maliyetleri de arttı ve mal fiyatları yükseldi. Artan maliyetler ve sert rekabet ortamından sıyrılmak isteyen bazı fabrika ve imalathaneler ÇİN’in ikincil üretim kuşağı dediğimiz (Hebei, Hunan, Henan, Shanxi, Anhui, Jiangxi, Guangxi, Sichuan, Shaanxi, Yunnan) kıyı eyaletleri arkasındaki düşük maliyetli bölgelere üretimlerini taşımaya başladılar.
Diğer taraftan, hükümet ve ikincil kuşaktaki yerel yönetimler de fabrikaların yeniden yerleşimini teşvik etmeye başladı.
Özellikle maliyet avantajından yararlanmak isteyen fabrikaların bazıları iç bölgelere taşınmaya başladılar bile… Öbür yandan, taşınma oldukça zor bir gündem. Bazı fabrikalar taşınma kararlarını uygulamayı beklerken, bazıları bekle-gör politikası ile hareket ediyor. Ara mal kuşakları ve aşırı nitelikli işgücüne dayalı üreticiler başta olmak üzere bazı fabrikalar ise şimdilik iç bölgelere taşınmayı gündemlerinden uzak tutuyor.
Önümüzdeki 3-4 yıl içinde yeniden yerleşim süreci iyice ivme kazanacak. Bu süreci yakından takip ediyoruz ve şimdiden bazı müşterilerimize maliyet avantajları sağlamaya başlamış olmaktan mutluluk duyuyoruz.
Değişen İşgücü Arz ve Talebi
January 17, 2009
2008 başına kadar ÇİN’in güneyinde işgücü arzı noksanlığı mevcuttu. Örneğin ayakkabı fabrikaları, bot gibi yoğun işgücü gerektiren ürün taleplerini geçiştirmektelerdi. Şimdilerde ise işgücü arz/talep dengesi tersine döndü. Azalan talep ve kapanan fabrikalar yüzünden işgücü fazlalığı ortaya cıkıyor.
Çinli üreticilerin satış ajandasında önemli bir yeri bulunan Kanton Fuarı tamamlandı. Tarihi Kanton Fuarı, Dünya’nın her kösesinden alıcılara evsahipli yapar. Normalde Guangzhou’da Fuar dönemleri otel fiyatları en azından ikiye katlanır ve oda sıkıntısı yaşanır. Ancak her ne kadar bu sene de fiyatlar artsa da, fuardan sırasında doluluk oranı geçmiş dönemlerin çok gerisinde oldu. ©dragonomi.com
İlk etabına katıldığımız fuar öncekilere göre çok daha az ziyaretçi çekmiş. Hemen dikkati çeken diğer konu Avrupalıların ve Amerikanların son derece az oluşuydu.
Diğer yandan, her ne kadar eylül ayı tüketici harcamaları artış gösterse de (%23); otomobil, giyim, uçuş ve konut fiyatları düşüyor.
Ekonomik performansın pratik ölçütlerinden biri olan çelik üretim düzeyi de ayni şekilde geriliyor. Büyük çelik üreticileri şiddetle gerileyen talep karsında fiyatlarda indirime gidiyorlar.
Rakamlarla 2008′de ÇİN Endustrisi
December 21, 2008
- 2008′de ÇİN’de endustriyel uretim artisi: %12,9
- 2008′de ÇİN’de agir sanayi buyume orani: %13,2
- 2008′de ÇİN’de hafif sanayi buyume orani: %12,3
- 2008′de ÇİN’de buyuk olcekli sanayi kuruluslarinin onceki yila gore kar artisi: %4,9
- 2008′de ÇİN’de 39 ana sanayi kolundan kar edenler: 31
- 2008′de ÇİN’de en cok kar eden endustri kollari: petrol ve gaz – madencilik – ulasim araclari uretimi – kimya ve kimya urunleri – ferro metal sanayi
Yeni İş Yasası ve İşci Hakları
October 10, 2008
1995 ve 2006 yılları arasında Çin’de açılan iş hukuku davalarının sayısı 13 kattan fazla arttı. Hızla büyüyen ekonomiye paralel olarak iş uyuşmazlıklarının niteliği de niceliğine paralel olarak çeşitlendi.
Yeni iş yasası ile her şeyden önce isçilere daha geniş haklar verilmesi ve verilen hakların kolay kullanılır olması amaçlandı.
Yeni yasa ile isçilere yetkili organlar aracılığı yerine, doğrudan bireysel dava açma hakkı verildi. İsçi hakları ihlallerine müteakip isçi sendikaları ya da temsilcikleri halen çeşitli yetkilere sahip. Fakat isçilere bireysel dava hakki verilmesi ara kurumların fonksiyonunu en aza indirirken, isçilerin bağımsız olarak haklarını mahkemede arayabilmelerinin yolu açıldı.
Çinli isçiler gecen 8 ayda mahkemelere akın ettiler. Iş uzlaşmazlıklarına dayalı davalar Pekin’de %106, endüstriyel şehirlerden biri Nanjing’de %236, 4-5 milyon isçiyi barındıran Shenzhen’de %126, çalışma şartlarının oldukça ağır olduğu Güney şehirleri Guangzhou ve Donguan’da %96 ve %132 artış gösterdi. Rakamların da ifade ettiği gibi Cinli isçiler yeni haklarının benimsemekte ve haklarını aramakta gecikmediler.
Yeni İş Akdi Yasasının İlk Etkileri
September 13, 2008
Çin Halk Cumhuriyeti yılbaşında etkileri merakla beklenen yeni “iş akdi yasasını” yürürlüğe soktu.
Aradan geçen 8 ayın ardından işçilerin haklarına daha fazla sahip çıkması ve isçilerin çalışma koşullarındaki göreceli iyileşme ilk göze çarpanlar.
Bunun yanında bazı şirketler daralmaya gitti. Özellikle düşük işgücü maliyetine dayalı üretim yapan ve rekabet gücünden yoksun şirketler zora girdi. Ancak işçi maliyetleri artışı beklendiği kadar şiddetli olmadı.
Özellikle küresel kriz nedeniyle işlerini kaybeden işcilerin işgücü havuzuna eklenmesiyle birlikte, işci ücretleri yükselişini durdurdu.
