Yeni Ekonomik Koşullarda Çin Fabrikaları
May 16, 2009
ÇİN geçen sene %10’un üstünde büyüdü. Bu yıl ise en iyimser beklentilere göre %8 büyüyecek. İhracat son 6 aydır gerilerken, pek çok endüstride %60’a varan ihracat kayıpları var.
ÇİN’de Türkiye’de yaşanan kredi darboğazı yaşanmıyor. Yılın ilk 3 ayında verilen kredilerin hacmi 2008’in üstüne çıkmış durumda bulunuyor. Küçük ve orta ölçekli özel şirketlerin krediye erişimi ise pek çok değişkene bağlı olarak son derece zorlaşıyor. Ancak büyük ölçekli işletmeler ve kamu işletmelerinin kredi yoluyla finansman sıkıntısı bulunmuyor. Yerel yönetimler ve bankalar bu anlamda kredileri teşvik ediyor.
ÇİN’de kriz ile oluşan koşullar konsolidasyonu zorunlu kılıyor. Birleşmeler artıyor. Pek çok küçük fabrika büyükler tarafından yutuluyor ya da endüstri dışına itiliyor. Neticede büyük ölçekli işletmeler kaynaklara ulaşmak konusunda sıkıntı çekmiyor.
Krizle gelen yeni finansal ekonomik koşullar yeni fırsatlar da yaratıyor:
* Sağlam yapılı ve iyi yönetilen fabrikalar sipariş istiyor! Bu fabrikaları bulmak, sadece kalite açısından değil, Ticaret güvenliği açısından da önem arz ediyor.
* Kriz ortamında krediye erişim sorunu olmayan büyük ölçekli fabrikalar düşen maliyetlerini fiyatlarına yansıtıyor.
* Kriz ÇİN’de makine, araç-gereç ve fabrika almak isteyenler için bir fırsat. Fabrika ve ekipmanlar son derece düşük fiyatlarla satın alınabiliyor.
* Zor durumdaki iyi şirketler için ortaklık fırsatları eskiye nazaran çok daha cazip
* Teslim alınmayan, iptal edilen siparişlerin bıraktığı hazır mallar pek çok fabrikada mevcut, acil ürün ihtiyaçları son derece iyi fiyatlara giderilebilir. Fakat bu beraberinde spesifik üretim isteyen alıcıların, başkaları için üretilen bu elde kalmış malları kucaklarında bulma riskini de arttırıyor!
* Asgari sipariş miktarı aşağı çekiliyor. Özellikle yeni fabrikalar denemek isteyen alıcıların hareket alanı genişliyor.
* Aynı şekilde asgari ön ödeme miktarları konusunda alıcıların eli güçleniyor.
* Geçen yıla kadar işgücü sıkıntısı pek çok fabrika için bir sorundu. Teslimler ek işçi bulunamadığı için sürekli sarkıyordu. Ancak durum tersine dönmüş durumda, işgücü havuzu genişliyor. Bu da teslim sürelerini kısaltmak konusunda alıcıların elini güçlendiriyor.
Neticede, ÇİN’de pek çok üretici zor durumda ve bu fırsatlar yanında riskler de getiriyor. Pek çok üretici işçi ücretlerini bile ödeyemeyecek halde ve son derece agresif biçimde yeni müşteriler arıyor. Bu beraberinde gerçekçi olmayan ve son derece cazip teklifleri de beraberinde getiriyor. Dolayısıyla ithalatçı ve yatırımcılarımızı gerek sipariş öncesi, gerekse sonrası denetimlere özen göstermeleri konusunda uyarmak istiyoruz. Alıcıların mümkün olduğu kadar çok fabrika ziyareti gerçekleştirmesi ya da bu konuda servis ya da destek alması, her aşamada denetimleri sıklaştırması ve tedarikçilerini çeşitlendirmesi gerekliliğine dikkat çekmek istiyorum.
Çin’de Ticari Riskler Artıyor
April 17, 2009
Küresel kriz Batı Dünyası’nda tüm şiddetiyle eserken, ÇİN’i de etkiliyor.Bu etkilerinden biri kendisini ÇİN şirketleri üzerinde gösteriyor.
· Öncelikle Çinli üreticilerin tedarikçilerine ödeme kabiliyetleri giderek kötüleşiyor. Bu ÇİN şirketleri ile ticaret yürüten Türk şirketleri için büyüyen bir risk faktörü oluşturuyor.
· Büyük şirketlerin krediye ulaşması kolay iken, asıl sıkıntıyı çeken küçük ve orta ölçekli şirketlere oldukça zor kredi açılıyor. Dolayısıyla Türk şirketleri alım yaptıkları firmaların bilançolarına dikkat etmek zorundalar.
· Kredi sıkıntısı çeken firmalar, tedarikçilerinden daha uzun vadeler isterlerken; bu tedarik zincirinde tıkanıklıklar yaratıyor.
· Çinli şirketlerin çoğu son 20-30 yıldır büyümeye programlandılar ve benzer bir düşüş yaşamadılar. Bu yüzden gerekli tecrübe ve yönetim modellerinden yoksun işletme yöneticileri krize karşı önlemler almakta güçlük çekiyor. Düşen satışlar ve geciken ödemeler Çinli şirketleri giderek zora sokuyor.
Dolayısıyla ÇİN şirketlerinin içinde bulunduğu süreçte zarar gören Türk şirketlerinin sayısı artıyor.
* Ön ödemesi yapılmış bazı mallar; şirketlerin bozulan mali durumları nedeniyle tamamlanamıyor.
* Mallar istenen kalitenin altında üretiliyor; Çinli şirket “kriz nedeniyle” açıklaması yapıyor.
* Bazı şirketler ön ödemeyi aldıktan sonra iflas ediyor ya da etmiş gibi görünüyor.
* Bize başvuran ön ödemesi karşılıksız kalmış ya da siparişi istenilen düzeyde üretilmeyen Türk şirketlerinin sayısı artıyor.
Neticede ÇİN ile iş yapan Türk şirketlerini aşağıdaki konularda daha dikkatli olmak hususunda uyarmak gerekliliği doğuyor:
· Ticari ilişkiye başlayacakları ya da devam ettikleri şirketleri ciddi biçimde takip etmeleri
· Ödemelerde eskisine oranla çok daha dikkatli olunmalı.
· Kontratlardaki boşluk ve eksikliklerin en aza indirilmesine özen gösterilmelidir. Kusursuz bir kontrat yoktur; ancak kontratın koruyuculuk katsayısını arttırma gayreti gösterilmelidir. Kötü bir sözleşme paranızı üreticinin insafına bırakır.
Şunu özellikle vurgulamak gerekir ,
Muhtemel hataların ortaya çıkmadan önlenmesi ya da sıkıntıların en erken tespiti ithalatçıları koruyacak en kritik tedbirlerdir. Sözleşme şartlarına uygunluğu çeşitli safhalarda bizzat denetlemeyen veya Çin ve Hong Kong’da yerleşik Türk şirketlerinden gerekli servisleri almayan şirketlerin zararlarının mahkeme ya da tahkim yoluyla giderilmesi aylar, hatta yıllar alabilir.
Cin’de Ortaya Cikan Ticari, Ekonomik, Tasimacilik ve Denizcilikle Ilgili Anlasmazliklarda Hangi Durumda Mahkemeye Gidilebilir?
March 23, 2009
Cin Halk Cumhuriyeti Muhakeme Usulleri Kanununun 257. maddesine gore yabanci bir firma ile Cin’de ortaya cikan ekonomik, ticari, tasimacilik ve denizcilikle alakali bir anlasmazlik durumunda eger firmalar arasindaki akitte tahkime gidilebilecegi mevcut degil ise ve anlasmazligin ortaya cikmasi sonucunda tahkime gidilmesi konusunda anlasip, anlasmazligi tahkime goturerek yazili bir anlasmaya varamadiklari bir durumda taraflar anlasmazligi Cin Halk Cumhuriyeti mahkemelerine goturebilirler.
Cin’de Ortaya Cikan Ticari, Ekonomik, Tasimacilik ve Denizcilikle Ilgili Anlasmazliklarda Hangi Durumda Mahkemeye Gidilemez?
March 23, 2009
Cin Halk Cumhuriyeti Muhakeme Usulleri Kanununun 257. maddesine gore yabanci bir firma ile Cin’de ortaya cikan ekonomik, ticari, tasimacilik ve denizcilikle alakali bir anlasmazlik durumunda eger firmalar arasindaki akitte tahkime gidilebilecegi mevcut ise veya muteakiben akitte belirtilen herhangibir tahkim organina gidilecegi belirtilerek, yazili bir cozum anlasmasina varilmissa taraflar, anlasmazligi Cin Halk Cumhuriyeti mahkemelerine hic bir sekilede getiremezler.
Çin Halk Cumhuriyeti’nde Kesinleşmiş Tahkim Kararı Nihai midir?
March 19, 2009
1 Mayıs 2005 tarihinde yayınlanan Çin Halk Cumhuriyeti Tahkim Kurallarına (China Arbitration Rules) göre Çin Halk Cumhuriyeti’nde tek yetkili tahkim kurumu Çin Uluslararası Ekonomik ve Ticari Tahkim Komisyonu’dur (CIETAC). En geç 180 gün içinde açıklanması gereken tahkim kararı, tahkim organına başvuran taraflardan biri tarafından, aynı sehirdeki Çin Halk Cumhuriyeti Ara Mahkemesine (P. R. of China, Intermediate Court) götürülerek temyiz edilebilir. Mahkeme, kararı tahkim organına iade ederse taraflar, tahkim organında başvurunun tekrar görüşülmesini başlatabilirler veya uyuşmazlığı Çin Halk Cumhuriyeti Mahkemesine taşıyabilirler.
Yabancı Tahkim Komisyonlarının Kararlarının Çin’de Uygulanması
March 19, 2009
1 Mayis 2005 tarihinde yayınlanan Çin Halk Cumhuriyeti Tahkim Kurallarına (China Arbitration Rules) göre Çin Halk Cumhuriyeti’nde tek yetkili tahkim kurumu Çin Uluslararasi Ekonomik ve Ticari Tahkim Komisyonudur (CIETAC). Ancak diğer ülke tahkim komisyonlarınca verilmiş kararın tanınması amacıyla Çin Halk Cumhuriyeti Ara Mahkemesine (P. R. of China Intermediate Court) başvurulabilir.
Sorunların Tahkimde Çözümüne Yer Bırakmadan Önlenmesi
March 18, 2009
Tahkim, taraflar arasında çıkan uyuşmazlıkların devletin resmi yargı organları yerine, kendileri tarafından belirlenen hakemlerce çözümlenmesidir.
ÇİN’de sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklarda “tahkim” sıklıkla kullanılan bir yoldur.
Tahkime gitmek için uyuşmazlığın öncelikle usulüne göre düzenlenmiş bir sözleşmeden kaynaklanmış olması gerekliliği vardır. Diger taraftan, tahkim yolu taraflarin karşılıklı rızası ile mümkündür. Taraflar tahkim yolunu sözleşmede şart koşabilecekleri gibi, ileriki safhalarda karşılıklı rıza ile de tahkime götürebilir.
Ancak, tahkime başvuru aşamasına gelmeden evvel alınması gereken pek çok tedbir bulunuyor.
Önemli olan, uyuşmazlığın ortaya çıkmasını engelemek, zaman ve maliyet kayıplarını önlemektir.
Öncelikle sözleşme hükümleri, proforma fatura veya satış kontratında açık ve net biçimde belirlenmelidir. Akit tarafları, sözleşmeye konu olan mal ve nitelikleri, teslim ve ödeme şartları son derece açık ve dikkatli biçimde yazılmalıdır. Ayrica anlaşmazlık halinde iki taraf tarafindan da geçerli kabul edilerek, bu yazılı akitle birlikte başvuru yapılabilecek tahkim müessesesinin ismi “Çin Uluslararası Ekonomik ve Ticaret Tahkim Komisyonu (CIETAC)” ve detayları bir tahkim maddesi olarak belirtilmelidir.
Üretim ve yükleme aşamasının sözleşmeye uygunluğunun denetlenmesi ÇİN’de hayati bir konudur. Dolayısıyla burada hem üretim, hem de yükleme aşamalarında alıcı firmanın bizzat kendi uzmanlarına kontrol ettirmesi ya da kontrol işlemini Hong Kong SAR veya ÇİN’de yerleşik bulunan, ilgili konuda iştigal eden, uzmanlaşmıs bir Türk şirketi aracılıgıyla gerçekleştirmesi en doğru yol olacaktır.
Tekrar vurgulamakta fayda var ki, en önemli konu sorunların ortaya cıkmasını en baştan engellemek ya da azaltmaktır. En zor durum, gideceği noktaya ulaşmış, problemleri varış gümrüğünde veya alıcının malı gümrükten çekmesi sonrası anlaşıldıktan sonra ortaya çıkabilir. Mal bedeli, nakliye ücreti, gümrük harç ve vergileri ödenmiş bir ithlalat işlemindeki zarar çok büyüktür ve tüm zararın telafisi zordur. İstenen vasıfta olmadığı tespit edilen malın mahrecine iade işleminin getireceği ek nakliye, ödenmiş gümrük vergi, harç ve masrafların kaybı oluşacaktır ve ÇİN’deki tahkime gidilse bile bu kayıpların tamamının tazmin edilmesi hiç bir zaman mümkün olamayabilir veya 180 günü bulabilecek tahkim sürecinin karara bağlanması istenildiği kadar tatminkar olmayabilir. Ayrıca Tahkim komisyonunun verdiği karar kesin olmayıp, Çin mahkemelerine taraflardan birinin başvurması halinde tahkim sürecinin tekrardan başlatılmasına hükmedilebilir, bu da mahkeme sürecine 180 gün ilave edilmesi anlamı taşır.
Cin Muhakeme Usulleri Kanunu – Tahkim (Ingilizce)
March 17, 2009
Chapter XXVIII Arbitration (TAHKIM Maddesi)
Article 257 In the case of a dispute arising from the foreign economic, trade, transport or maritime activities of China, if the parties have had an arbitration clause in the contract concerned or have subsequently reached a written arbitration agreement stipulating the submission of the dispute for arbitration to an arbitral organ in the People’s Republic of China handling cases involving foreign element, or to any other arbitral body, they may not bring an action in a people’s court.
If the parties have not had an arbitration clause in the contract concerned or have not subsequently reached a written arbitration agreement, they may bring an action in a people’s court.
Article 258 If a party has applied for property preservation measures, the arbitral organ of the People’s Republic of China handling cases involving foreign element shall refer the party’s application for a decision to the intermediate people’s court of the place where the party against whom the application is made has his domicile or where his property is located.
Article 259 In a case in which an award has been made by an arbitral organ of the People’s Republic of China handling cases involving foreign element, the parties may not bring an action in a people’s court. If one party fails to comply with the arbitral award, the other party may apply for its enforcement to the intermediate people’s court of the place where the party against whom the application for enforcement is made has his domicile or where his property is located.
Article 260 A people’s court shall, after examination and verification by a collegial panel of the court, make a written order not to allow the enforcement of the award rendered by an arbitral organ of the People’s Republic of China handling cases involving foreign element, if the party against whom the application for enforcement is made furnishes proof that:
(1) the parties have not had an arbitration clause in the contract or have not subsequently reached a written arbitration agreement;
(2) the party against whom the application for enforcement is made was not given notice for the appointment of an arbitrator or for the inception of the arbitration proceedings or was unable to present his case due to causes for which he is not responsible;
(3) the composition of the arbitration tribunal or the procedure for arbitration was not in conformity with the rules of arbitration; or
(4) the matters dealt with by the award fall outside the scope of the arbitration agreement or which the arbitral organ was not empowered to arbitrate.
If the people’s court determines that the enforcement of the award goes against the social and public interest of the country, the people’s court shall make a written order not to allow the enforcement of the arbitral award.
Article 261 If the enforcement of an arbitral award is disallowed by a written order of a people’s court, the parties may, in accordance with a written arbitration agreement reached between them, apply for arbitration again; they may also bring an action in a people’s court.
Chapter XXIX Judicial Assistance
Article 262 In accordance with the international treaties concluded or acceded to by the People’s Republic of China or with the principle of reciprocity, the people’s courts of China and foreign courts may make mutual requests for assistance in the service of legal documents, in investigation and collection of evidence or in other litigation actions.
The people’s court shall not render the assistance requested by a foreign court, if it impairs the sovereignty, security or social and public interest of the People’s Republic of China.
Article 263 The request for the providing of judicial assistance shall be effected through channels provided in the international treaties concluded or acceded to by the People’s Republic of China; in the absence of such treaties, they shall be effected through diplomatic channels.
A foreign embassy or consulate accredited to the People’s Republic of China may serve documents on its citizens and make investigations and collect evidence among them, provided that the laws of the People’s Republic of China are not violated and no compulsory measures are taken.
Except for the conditions provided in the preceding paragraph, no foreign organization or individual may, without the consent of the competent authorities of the People’s Republic of China, serve documents or make investigations and collect evidence within the territory of the People’s Republic of China.
Article 264 The letter of request for judicial assistance and its annexes sent by a foreign court to a people’s court shall be appended with a Chinese translation or a text in any other language or languages specified in the relevant international treaties.
The letter of request and its annexes sent to a foreign court by a people’s court for judicial assistance shall be appended with a translation in the language of that country or a text in any other language or languages specified in the relevant international treaties.
Article 265 The judicial assistance provided by the people’s courts shall be rendered in accordance with the procedure prescribed by the laws of the People’s Republic of China. If a special form of judicial assistance is requested by a foreign court, it may also be rendered, provided that the special form requested does not contradict the laws of the People’s Republic of China.
Article 266 If a party applies for enforcement of a legally effective judgment or written order made by a people’s court, and the opposite party or his property is not within the territory of the People’s Republic of China, the applicant may directly apply for recognition and enforcement to the foreign court which has jurisdiction. The people’s court may also, in accordance with the relevant provisions of the international treaties concluded or acceded to by China, or with the principle of reciprocity, request recognition and enforcement by the foreign court.
If a party applies for enforcement of a legally effective arbitral award made by an arbitral organ in the People’s Republic of China handling cases involving foreign element and the opposite party or his property is not within the territory of the People’s Republic of China, he may directly apply for recognition and enforcement of the award to the foreign court which has jurisdiction.
Article 267 If a legally effective judgment or written order made by a foreign court requires recognition and enforcement by a people’s court of the People’s Republic of China, the party concerned may directly apply for recognition and enforcement to the intermediate people’s court of the People’s Republic of China which has jurisdiction. The foreign court may also, in accordance with the provisions of the international treaties concluded or acceded to by that foreign country and the People’s Republic of China or with the principle of reciprocity, request recognition and enforcement by a people’s court.
Article 268 In the case of an application or request for recognition and enforcement of a legally effective judgment or written order of a foreign court, the people’s court shall, after examining it in accordance with the international treaties concluded or acceded to by the People’s Republic of China or with the principle of reciprocity and arriving at the conclusion that it does not contradict the basic principles of the law of the People’s Republic of China nor violates State sovereignty, security and social and public interest of the country, recognize the validity of the judgment or written order, and, if required, issue a writ of execution to enforce it in accordance with the relevant provisions of this Law; if the application or request contradicts the basic principles of the law of the People’s Republic of China or violates State sovereignty, security and social and public interest of the country, the people’s court shall not recognize and enforce it.
Article 269 If an award made by a foreign arbitral organ requires the recognition and enforcement by a people’s court of the People’s Republic of China, the party concerned shall directly apply to the intermediate people’s court of the place where the party subjected to enforcement has his domicile or where his property is located. The people’s court shall deal with the matter in accordance with the international treaties concluded or acceded to by the People’s Republic of China or with the principle of reciprocity.
Article 270 This Law shall come into force as of the date of promulgation, and the Civil Procedure Law of the People’s Republic of China (for Trial Implementation) shall be abrogated simultaneously.
